Wybór materiałów wykończeniowych to jedna z pierwszych i najważniejszych decyzji w aranżacji wnętrza w duchu nordyckim. Skandynawskie projektowanie od dziesięcioleci opiera się na założeniu, że trwałe, nieprzetworzone surowce lepiej znoszą upływ czasu — zarówno wizualnie, jak i mechanicznie.
Fot. Wikimedia Commons / CC BY-SA
W tradycji skandynawskiej drewno nie jest materiałem dekoracyjnym — to element konstrukcyjny, który pozostaje widoczny. W fińskich, szwedzkich i norweskich domach podłogi z deski sosnowej czy jesionowej często pozostają nielakierowane lub wykończone olejem, co zachowuje naturalną fakturę i umożliwia regenerację powierzchni. W polskich warunkach klimatycznych ma to praktyczne znaczenie: drewno olejowane lepiej radzi sobie z sezonowymi zmianami wilgotności niż warstwy lakie, które przy silnym wysychaniu powietrza mogą pękać.
Do najczęściej stosowanych gatunków w nordyckich wnętrzach należą: sosna, świerk, brzoza i dąb. Sosna jest najtańszą opcją i nadaje wnętrzom ciepły żółtawy odcień. Brzoza — charakterystyczna dla estetyki fińskiej — ma jasną, niemal białą barlinę i drobny rysunek słojów. Dąb oferuje większą twardość i neutralniejszy, beżowo-szary ton po zabiegu bielenia.
Bielenie drewna (ang. whitewashing lub liming) to technika stosowana w Skandynawii od XVIII wieku. Polega na wnikaniu białej farby lub wosku w pory drewna przy jednoczesnym zachowaniu struktury słojów. Efektem jest rozjaśniona, matowa powierzchnia, która dobrze komponuje się z jasnymi tynkami i lnianymi tkaninami. W Polsce produkty do bielenia drewna dostępne są m.in. pod markami Osmo, Bona i Rubio Monocoat.
Tekstylia stanowią jedyny element wnętrza, który można wymieniać stosunkowo łatwo — i w skandynawskim podejściu ten aspekt jest w pełni świadomy. Len i wełna powtarzają się w poduszkach, zasłonach, narzutach i dywanach. Oba materiały są naturalne, wytrzymałe i mają właściwości termoizolacyjne, co jest praktycznym uzasadnieniem ich popularności w klimacie nordyckim.
Len po kilku praniach zyskuje charakterystyczną miękką fakturę, a jego stonowany, beżowo-szary odcień wpisuje się w neutralne palety kolorystyczne. Wełna w wersji szorstszej — owcza lub merino — sprawdza się w dywanach i poduszkach podłogowych. W Polsce wełniane wyroby ręcznie tkane produkowane są m.in. w regionach podkarpackich i podhalańskich.
Kamień pojawia się w skandynawskich wnętrzach przede wszystkim w kuchniach i łazienkach — jako blat, umywalka lub posadzka. Popularne są granit jasnej barwy, piaskowiec i marmur z szarozielonymi żyłkami. Kamień wymaga pielęgnacji (impregnacji), ale przy odpowiednim doborze gatunku zachowuje wygląd przez kilkadziesiąt lat bez konieczności wymiany.
Ceramika szkliwiona w odcieniach szarego, kremowego i tłuczonej bieli stosowana jest w naczyniach, doniczkach i detalach kuchennych. Duńska marka Royal Copenhagen i szwedzki Gustavsberg to przykłady producentów, których estetyka wywarła wpływ na projektowanie ceramiki w duchu nordyckim.
Polskie mieszkania — zwłaszcza w blokach z lat 70. i 80. — mają ograniczoną powierzchnię, niskie sufity i małe okna. To nakłada pewne ograniczenia przy wyborze materiałów:
Jedną z cech charakterystycznych nordyckiego podejścia do materiałów jest akceptacja patyny. Drewno ciemnieje, len się mięci, kamień zarysowuje — i nie jest to traktowane jako wada. Widoczne ślady użytkowania są wpisane w estetykę skandynawską jako dowód autentyczności materiału. W projektowaniu wnętrz w Polsce ten aspekt często jest pomijany na rzecz powierzchni idealnie gładkich i łatwych w utrzymaniu. Skandynawskie podejście proponuje alternatywę: materiały, które z upływem czasu wyglądają ciekawiej, a nie gorzej.